Nước hoa có giới hạn sử dụng, nhưng không "hết hạn" vào một ngày cố định như thực phẩm. Nhờ nồng độ cồn cao, nước hoa ít bị vi sinh vật phát triển; thứ làm nó xuống cấp là ánh sáng, nhiệt và oxy. Một chai được bảo quản tốt có thể giữ mùi đẹp nhiều năm sau khi mở, trong khi chai để nơi nắng nóng có thể biến chất chỉ sau vài tháng.
Vì vậy, thay vì chỉ nhìn con số trên bao bì, bạn nên biết cách đọc ký hiệu, hiểu cơ chế biến chất và nhận ra những dấu hiệu cho thấy chai nước hoa đã không còn như ban đầu.
Tại châu Âu, quy định mỹ phẩm yêu cầu sản phẩm có độ bền không quá 30 tháng phải ghi hạn dùng tối thiểu. Với sản phẩm bền hơn 30 tháng — như phần lớn nước hoa — nhà sản xuất có thể thay bằng ký hiệu PAO (Period After Opening): hình hũ kem mở nắp kèm con số như "24M" hay "36M", nghĩa là số tháng nên dùng sau lần mở đầu tiên.
Ngoài ra, mọi mỹ phẩm lưu hành tại châu Âu đều phải có số lô hoặc mã nhận diện sản phẩm. Đây chính là batch code thường in dưới đáy chai hoặc hộp, giúp truy xuất thời điểm và nơi sản xuất. Mỗi hãng mã hoá theo cách riêng, không có định dạng chung.
Hãy xem các con số này là hướng dẫn tham khảo, không phải mốc tuyệt đối. Chai mở 5 năm cất trong tủ tối có thể còn tốt hơn chai mới mở 1 năm nhưng để trên bệ cửa sổ.
Phần không khí trong chai chứa oxy, và theo thời gian oxy phản ứng với các hợp chất thơm. Một số chất phổ biến trong nước hoa, như linalool, có thể bị oxy hoá thành những sản phẩm có mùi và tính chất khác.
Những note nhẹ, bay hơi nhanh — đặc biệt là hương đầu cam chanh, hương xanh, hương lá — thường là phần thay đổi đầu tiên. Các phân tử nặng của hổ phách, gỗ, nhựa thơm, vani bền hơn đáng kể. Vì thế những chai thiên về hương cam chanh như Dolce&Gabbana Light Blue hay các loại cologne cổ điển cần được bảo quản kỹ hơn.
- Hương đầu chua, gắt hoặc như sơn móng tay: thay vì tươi sáng, vài giây đầu có mùi cồn hăng, mùi kim loại hay mùi dầu cũ.
- Hương đầu biến mất: vừa xịt đã ngửi thấy ngay phần giữa hoặc phần nền, như thể chai bị "cụt đầu".
- Màu sắc đậm lên rõ rệt: nhiều nước hoa có màu tự nhiên sẫm dần theo thời gian, nhưng chuyển màu nhanh kèm mùi lạ là dấu hiệu đáng ngờ.
- Chất lỏng đục, có cặn hoặc vẩn: dung dịch vốn trong suốt mà xuất hiện cặn lơ lửng.
- Mùi phẳng, mất chiều sâu: chai không còn chuyển biến qua các tầng hương như trước.
- Gây cảm giác khó chịu trên da mà trước đây không có: nên ngừng dùng trên da.
Lưu ý: sự thay đổi màu nhẹ không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với hỏng. Hãy luôn kiểm tra bằng mũi trước tiên.
Cách kiểm tra đơn giản nhất là xịt một lần lên giấy thử hoặc khăn giấy trắng, ngửi ngay, rồi ngửi lại sau 10 phút và 1 giờ. Nếu phần mở đầu khó chịu nhưng sau đó mùi trở lại quen thuộc, có thể chỉ hương đầu bị ảnh hưởng. Nếu mùi lạ kéo dài suốt các tầng hương, nhiều khả năng cả chai đã biến chất. Bạn cũng có thể so với một mẫu thử mới cùng tên, nếu có, để thấy rõ khác biệt.
Đừng vội kết luận chỉ sau một lần ngửi khi mũi đang mệt hoặc vừa ngửi nhiều mùi khác. Mũi quen mùi có thể khiến bạn tưởng chai "yếu đi" trong khi thực ra nó vẫn ổn.
Chai còn nguyên seal, cất trong hộp ở nơi tối và mát thường giữ mùi lâu hơn rất nhiều so với chai đã mở, vì gần như không có không khí mới đi vào. Tuy vậy, "chưa mở" không có nghĩa là bất tử: nếu chai từng nằm trong kho nóng hay tủ kính chiếu đèn nhiều năm, chất lượng vẫn có thể suy giảm.
Khi mua chai sản xuất đã lâu, bạn có thể dựa vào batch code để ước đoán tuổi đời, nhưng cách chắc chắn nhất vẫn là thử mùi trực tiếp.
Nếu chỉ hương đầu bị ảnh hưởng còn phần giữa và phần nền vẫn ổn, một số người vẫn dùng bằng cách xịt rồi chờ vài phút để phần mở đầu bay đi, hoặc xịt lên khăn, giấy thơm để tạo mùi cho tủ đồ.
Nếu mùi đã thay đổi hẳn hoặc da có phản ứng khó chịu, tốt nhất nên ngừng dùng trên da. Đừng cố "cứu" bằng cách lắc mạnh hay để vào tủ lạnh — quá trình oxy hoá không đảo ngược được.
- Cất ở nơi tối, mát, ổn định nhiệt; giữ hộp gốc.
- Không để trong phòng tắm, xe hơi, cạnh cửa sổ.
- Đậy nắp kín sau khi dùng.
- Ưu tiên dùng hết những chai cam chanh, cologne nhẹ trước; chai hổ phách, gỗ có thể để lâu hơn.
Những chai như Creed Silver Mountain Water hay 4711 Original Eau de Cologne — đều thuộc nhóm tươi mát, nhiều cam chanh — là ví dụ điển hình cho kiểu mùi nên dùng "khi còn tươi". Nếu muốn hiểu vì sao hương đầu là phần mong manh nhất, hãy đọc bài Tháp hương là gì.