49 thuật ngữ
Thuật ngữ nước hoa
Nồng độ
Các dòng nước hoa theo tỉ lệ tinh dầu: từ Parfum đậm đặc tới Eau de Cologne nhẹ nhàng.
- Eau de Cologne (EDC)Eau de Cologne
- Nồng độ nhẹ, khoảng 2–5% tinh dầu; thường là hương cam chanh, thảo mộc tươi mát, bay nhanh.
- Eau de Parfum (EDP)Eau de Parfum
- Nồng độ phổ biến nhất hiện nay, khoảng 15–20% tinh dầu; cân bằng giữa độ bám, độ toả và giá.
- Eau de Toilette (EDT)Eau de Toilette
- Khoảng 5–15% tinh dầu; tươi sáng, nhẹ hơn EDP, hợp ban ngày và thời tiết nóng.
- Eau Fraîche / Body MistEau Fraîche, Body Mist
- Dạng xịt rất nhẹ (dưới 3% tinh dầu), dùng để làm mát, thơm thoáng trong thời gian ngắn.
- Elixir / IntenseElixir, Intense
- Tên các phiên bản “đậm hơn” của một dòng nước hoa; không phải mức nồng độ chuẩn mà là cách đặt tên của hãng.
- Nồng độ nước hoaConcentration
- Tỉ lệ tinh dầu thơm hoà trong dung môi (thường là cồn), quyết định độ đậm và độ bền của mùi hương.
- Parfum / Extrait de ParfumParfum, Extrait
- Dòng đậm đặc nhất, thường khoảng 20–30% tinh dầu thơm; mùi gần da, giàu và bền.
Cấu trúc mùi hương
Cách một chai nước hoa được tổ chức: note, tầng hương, hợp hương.
- Dry down
- Giai đoạn mùi hương sau khi đã “lắng” trên da, thường từ 1–2 giờ trở đi.
- Hợp hươngAccord
- Sự kết hợp nhiều nguyên liệu để tạo thành một ấn tượng mùi mới, như “hương gỗ” hay “hương phấn”.
- Hương cuốiBase notes
- Lớp nền bền nhất: gỗ, nhựa thơm, vani, xạ hương, hổ phách; còn lại trên da nhiều giờ.
- Hương đầuTop notes
- Ấn tượng đầu tiên trong 5–30 phút sau khi xịt, thường là cam chanh, thảo mộc, trái cây nhẹ.
- Hương giữaMiddle / Heart notes
- “Trái tim” của mùi hương, xuất hiện sau hương đầu và kéo dài vài giờ; thường là hoa, gia vị.
- Mùi hương tuyến tínhLinear fragrance
- Nước hoa có mùi gần như không đổi từ lúc xịt đến lúc phai, ít chuyển tầng.
- Note hươngNote
- Một mùi đơn lẻ có thể nhận ra trong nước hoa, như cam bergamot, hoa hồng hay vani.
- Tháp hươngOlfactory pyramid
- Mô hình chia mùi hương thành ba tầng theo thời gian bay hơi: hương đầu, hương giữa và hương cuối.
Độ bám & độ toả
Những khái niệm mô tả mùi hương tồn tại bao lâu và lan xa thế nào.
- Chất định hươngFixative
- Nguyên liệu bay hơi chậm giúp “giữ” các mùi nhẹ hơn, kéo dài độ lưu hương.
- Độ lưu hươngLongevity
- Thời gian mùi hương còn cảm nhận được trên da hoặc quần áo sau khi xịt.
- Độ toả hươngSillage / Projection
- Khoảng cách mà mùi hương lan ra xung quanh người dùng — từ gần da tới vài mét.
- Skin scent
- Mùi hương rất gần da, chỉ người đứng sát mới nhận ra, thường gợi cảm giác “mùi da sạch”.
Họ hương
Các nhóm mùi hương kinh điển dùng để phân loại nước hoa.
- Chypre
- Họ hương kinh điển dựa trên cam bergamot – labdanum – rêu sồi; sang trọng, hơi đắng và sâu.
- Fougère
- Họ hương “dương xỉ” kinh điển của nước hoa nam: oải hương, coumarin, rêu sồi, phong lữ.
- Gourmand
- Mùi “ăn được”: vani, caramel, socola, cà phê, kẹo, hạnh nhân.
- Họ cam chanh (Citrus)Citrus / Hesperidic
- Tươi, sáng, sảng khoái từ bergamot, chanh, cam, bưởi, quýt.
- Họ gỗ (Woody)Woody
- Mùi gỗ khô hoặc ấm như tuyết tùng, đàn hương, cỏ hương bài, trầm hương.
- Họ hoa (Floral)Floral
- Họ hương lớn nhất, xoay quanh hoa hồng, nhài, huệ, diên vĩ, hoa cam…
- Họ hươngFragrance family
- Cách phân loại nước hoa theo nhóm mùi chủ đạo: hoa, gỗ, phương Đông, tươi mát, chypre, fougère…
- Họ phương Đông / Hổ pháchOriental / Amber
- Ấm, ngọt, giàu gia vị và nhựa thơm: vani, hổ phách, quế, trầm, labdanum.
- Họ tươi mát (Fresh)Fresh / Aquatic
- Gồm hương nước, biển, không khí, cỏ lá: sạch sẽ, nhẹ nhàng, dễ dùng hằng ngày.
- Soliflore
- Nước hoa tập trung tái hiện một loài hoa duy nhất, như hồng, nhài hay huệ.
- Trầm hương (Oud)Oud / Agarwood
- Nhựa thơm hình thành trong gỗ dó bầu bị nhiễm nấm; mùi gỗ sâu, khói, da thuộc, hơi động vật.
- Xạ hươngMusk
- Mùi ấm, mềm, “sạch” như da hay chăn mới giặt; ngày nay gần như toàn bộ là xạ hương tổng hợp.
Nguyên liệu & kỹ thuật
Chất liệu và quy trình tạo nên một mùi hương.
- AldehydeAldehydes
- Nhóm hợp chất tạo cảm giác lấp lánh, sạch, như xà phòng hay khăn là ủi; nổi tiếng nhờ Chanel N°5.
- Ambroxan
- Phân tử gợi mùi long diên hương: khoáng, ấm, hơi mặn và rất bền; xương sống của nhiều chai nam hiện đại.
- Iso E Super
- Phân tử gỗ mịn như nhung, tạo độ toả và cảm giác “mùi da mình đẹp hơn”.
- Nguyên liệu tổng hợpAroma chemicals
- Phân tử thơm được tạo trong phòng thí nghiệm; an toàn, ổn định và mở ra những mùi không có trong tự nhiên.
- Nhà pha chế (Nose)Perfumer / Nose
- Người sáng tạo công thức nước hoa, được đào tạo để nhận biết và phối hàng nghìn nguyên liệu.
- Reformulation
- Việc hãng thay đổi công thức của một nước hoa đang bán, do quy định, chi phí hoặc nguồn nguyên liệu.
- Tinh dầu & chiết xuấtEssential oil, Absolute
- Nguyên liệu tự nhiên chiết từ hoa, lá, vỏ, gỗ bằng chưng cất, ép lạnh hoặc dung môi.
- Ủ hương (Maceration)Maceration
- Thời gian để hỗn hợp tinh dầu và cồn hoà quyện trước khi đóng chai.
Thị trường & cách mua
Thuật ngữ thường gặp khi tìm hiểu, thử và mua nước hoa.
- Batch code
- Mã lô in dưới đáy chai hoặc hộp, cho biết đợt sản xuất.
- Blind buy
- Mua nước hoa khi chưa từng ngửi thử, chỉ dựa vào mô tả và đánh giá.
- Decant / ChiếtDecant
- Nước hoa được chiết từ chai gốc sang lọ nhỏ (2–10 ml) để thử hoặc mang theo.
- Flanker
- Phiên bản biến thể ra sau của một nước hoa nổi tiếng, dùng chung tên gốc (Intense, Sport, Elixir…).
- Layering
- Phối nhiều mùi hương chồng lên nhau để tạo một mùi riêng.
- Mùi hương đặc trưngSignature scent
- Chai nước hoa một người dùng thường xuyên đến mức trở thành “dấu ấn” cá nhân.
- Nước hoa designerDesigner fragrance
- Nước hoa của các nhà mốt và thương hiệu lớn (Dior, Chanel, YSL…), phân phối rộng rãi.
- Nước hoa nicheNiche fragrance
- Nước hoa của các nhà hương chuyên biệt, sản xuất số lượng nhỏ, mùi cá tính và nguyên liệu đặt trọng tâm.
- Tester
- Chai dùng để thử tại quầy, thường không có hộp đẹp hoặc nắp, nội dung giống chai bán.
- Thử nước hoa đúng cáchTesting
- Thử trên da, chờ ít nhất 1–2 giờ để cảm nhận dry down trước khi quyết định mua.
