Để thử nước hoa tại cửa hàng mà không bị "mỏi mũi", hãy giới hạn số mùi (khoảng 3–4 trên giấy, tối đa 2 trên da), nghỉ giữa các lần ngửi bằng cách hít thở không khí trong lành hoặc ngửi vùng da sạch, và mang mùi ưng ý về nhà để đánh giá sau vài giờ. Mỏi mũi là phản ứng tự nhiên của khứu giác, nên cách duy nhất là tránh để nó xảy ra quá sớm.
Nhiều người rời cửa hàng với một chai nước hoa mà chỉ ngửi trong 10 giây đầu, rồi về nhà nhận ra phần mùi kéo dài cả ngày hoàn toàn không như mong đợi. Các bước dưới đây giúp bạn tránh điều đó.
Mỏi mũi, hay thích nghi khứu giác, là hiện tượng tạm thời giảm khả năng nhận biết một mùi sau khi tiếp xúc liên tục. Đây là cơ chế tự bảo vệ của hệ thần kinh: các tế bào thụ cảm khứu giác giảm độ nhạy khi bị kích thích kéo dài, để não không bị quá tải.
Hiện tượng này khác với mất khứu giác. Nó hoàn toàn bình thường và độ nhạy sẽ phục hồi khi bạn rời khỏi môi trường nhiều mùi. Vấn đề là cửa hàng nước hoa chính là nơi "đậm đặc" mùi nhất, nên mũi mệt rất nhanh.
Dấu hiệu dễ nhận biết là mọi mùi bắt đầu "na ná nhau", hoặc bạn thấy chai nào cũng có chung một nền cồn hăng hăng. Có người còn thấy hơi nhức đầu hay muốn hắt hơi. Đó là lúc nên dừng lại, ra ngoài hít thở và quay lại sau, thay vì cố ngửi thêm.
Mỏi mũi còn có một tác dụng phụ: những mùi bạn thử sau cùng thường bị đánh giá thấp hơn thực tế, còn mùi đầu tiên được "ưu ái" hơn. Vì thế, nếu có thể, hãy đổi thứ tự thử ở lần ghé tiếp theo để công bằng với từng chai.
- Không dùng nước hoa của mình hôm đó, hoặc chỉ xịt lên quần áo ở xa vùng cổ tay.
- Tránh sữa dưỡng, lăn khử mùi có mùi mạnh trên vùng định thử.
- Đi khi mũi còn "tươi": buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, không ngay sau bữa ăn nhiều gia vị.
- Biết trước mình muốn tìm gì: tươi mát hay ấm áp, đi làm hay đi tiệc. Đọc trước tháp hương và vài mô tả trên Thư Viện để thu hẹp danh sách.
Một danh sách ngắn 4–6 chai muốn thử sẽ giúp bạn không bị cuốn vào việc ngửi cả kệ.
Giấy thử (blotter) là "vòng loại". Xịt một lần lên giấy, đợi vài giây cho cồn bay bớt, rồi ngửi cách mũi vài centimet. Ghi tên chai lên giấy ngay để khỏi nhầm.
Trên giấy, bạn loại nhanh những mùi rõ ràng không hợp. Chỉ những mùi khiến bạn muốn ngửi lại mới được "lên da". Với da, chỉ nên thử tối đa hai mùi: một ở cổ tay trái, một ở cổ tay phải, hoặc một ở cổ tay và một ở khuỷu tay trong.
Đừng vội: mùi trên da cần ít nhất 15–30 phút để qua hương đầu, và vài giờ để lộ rõ dry down.
Khi ngửi giấy thử, đừng dí sát mũi vào phần giấy ướt. Hãy cầm cách mũi vài centimet, phẩy nhẹ qua lại và hít ngắn hai ba lần. Hít một hơi thật sâu sát giấy chỉ khiến bạn ngửi thấy cồn và làm mũi mỏi nhanh hơn. Khi ngửi da cũng vậy, đưa cổ tay lại gần chứ không cần áp sát.
Nhiều quầy nước hoa đặt sẵn lọ hạt cà phê để khách ngửi giữa các lần thử. Tuy nhiên, một nghiên cứu của nhóm Grosofsky, Haupert và Versteeg đã so sánh việc ngửi hạt cà phê, lát chanh và không khí thường giữa các lần thử mùi — kết quả cho thấy hạt cà phê không tốt hơn hai cách còn lại.
Cách đơn giản hơn: ngửi vùng da sạch của chính bạn (như khuỷu tay hay mặt trong cánh tay áo), hoặc bước ra ngoài cửa hàng vài phút để hít thở. Mùi da quen thuộc giúp mũi có "điểm tham chiếu" trung tính.
Mũi có giới hạn. Sau khoảng 4–5 mùi liên tiếp, phần lớn người thử bắt đầu thấy các mùi "na ná nhau". Đó là lúc nên dừng lại, dù còn nhiều chai muốn thử.
Ghi chép ngắn gọn giúp bạn nhớ:
- Tên chai, nồng độ.
- Ấn tượng 1 phút đầu, sau 30 phút, sau 3 giờ.
- Bạn thích hay không thích điểm nào.
- Có ai khen hay nhận xét không.
Sau đó, bạn có thể dùng công cụ so sánh để đặt hai chai cạnh nhau, xem khác biệt về hợp hương, độ lưu hương và mùa phù hợp.
Một lần thử ở cửa hàng hiếm khi đủ để quyết định một chai dùng lâu dài. Hãy xin mẫu thử nhỏ hoặc mua decant để dùng vài ngày trong điều kiện thật: đi làm, ra đường trời nắng, ngồi phòng lạnh.
Với những mùi phổ biến được nhiều người thích, như Dior J'adore, Yves Saint Laurent Libre hay Chanel Bleu de Chanel, điều này càng quan trọng: bạn cần biết mình thích chai đó thật hay chỉ vì đã quen tai cái tên.
Tránh blind buy — mua mà chưa thử — nếu bạn chưa có nhiều kinh nghiệm, trừ khi đó là bản biến thể của một chai bạn đã rất hiểu.
Chai nước hoa đúng là chai bạn vẫn thích sau ba giờ, không phải chai làm bạn "wow" trong ba giây.
Muốn đọc thêm nguyên tắc cơ bản, hãy xem mục thử nước hoa đúng cách trong từ điển thuật ngữ.